Na te aha o nga aporo, te pears, te waahi, te taura, me te quince katoa e pa ana?
Ko nga hua katoa e tohuhia ana e nga pomuka (he waahi ano hoki, he piupiu). Ko nga poma he wahi o te whanau Rosaceae, kei roto hoki he rohi, he hua kohatu, he rōpere, he aramona, he rakau hawthorne.
Ka tautuhia nga poma e te hanga o nga hua. Ko te pamea te mea e kiia ana he hua whai hua, ko te tikanga ko te kikokiko kai e rua o nga kaaera (nga waahanga o te puawai e tupu ana hei hua me nga purapura) me etahi momo mea whai kiko.
Ko te kaupapa matua ko nga motuka e whaa ana i roto i nga purapura. Ko nga purapura e karapotia ana e te kirika kirika, te kirihou, me te kiri kiko e kiia ana he endocarp. Kei te karapotia tenei ki te miihini mama me te maama, te nuinga o te kikokiko e kai ana koe i nga hua. I tua o tera ko te epicarp, ko te kiri o te hua.
He tipu nga rakau, ko te tikanga ko te rakau ka tipu i ona rau i ia tau, ka moe i te hotoke. Ka puta te tipu i te puna me te kotinga hua i te mutunga o te raumati me te ngahuru.
He roa nga korero a te Pomes ki te waiho hei kai ma te maha o nga ahurea. Ko te tikanga, kua roa nga aporo ko tetahi o nga hua tino rongonui puta noa i Uropi me Amerika.
E kiia ana ko te tata ki te 60% o nga pomima i whakatipuhia i roto i te nuinga o te hitori i whakamahia mo te kai, engari hei whakaputa i nga kaipupuku waipiro. Koinei anake te ahua o te waina me te pia, i roto i te United States e tika ana kia whakakorea i te wa e tipu ai nga tipu aporo i te 100% o nga hua ki te kai kai.
(Na tenei ano hoki i mate te maha o nga momo heirloom, kaore i pai nga aporo katoa mo te kai, engari ko te kai hei kai.)
Kei te mohio hoki nga poma mo to raatau kaha ki te whakairo. Ka taea e tetahi rootstock kotahi te tautoko i nga momo momo 20. Ko te nuinga o te aporo, te pears, me te peiahia Ahia (aka: nishi) e hokona ana me te maha o nga wharangi hei whakarite i te momo, engari hei whakamarumaru hoki i nga mate me nga taiao.
Ko nga pihi, ko nga Ahiahia, me nga peariki kei te taha o te nuinga o nga momo puia me te maha o nga painga o ia ahua, ahakoa he iti noa nga waahanga o te maatau.
Kei te nuinga o nga pauna te rongonui i roto i Ahia me te Middle East, a, ka tupu te tipu o Amerika i te Tai Tokerau, ka nui ake te tipu o te whenua, me te iti noa o nga rangatira e kii ana i te hua he kai noa.
Ko nga miihini, ko te quince, me nga raanei he hua rongonui na roto i te nuinga o Uropi, engari ka hinga mai i te rongonui ka rite ki nga aporo me te peariti te hua ake o nga hua reka, nui ake i roto i nga tau nui. Kei te pai tonu a Quince i tenei ra, engari kaore e tipuhia ana nga maama me nga raanei mo te whakamahi pakihi nui.
Tuhinga o mua
- Aporo
- Pears
- Pears Ahia (aka: Nishi)
- Quince
- Ngā Toka
- Raina
- Kaupapa
- Pupuhi maoa